Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu’daki dağlarda yaşayan, ”kayaların usta tırmanıcısı” olarak bilinen çengel boynuzlu dağ keçilerinin kaçak avcılık tehdidi altında olduğu, özellikle son 20 yılda, yaşadıkları birçok alanda sayılarının azaldığı, bazı yerlerde de yok oldukları bildirildi.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Can Bilgin, biyolojik çeşitlilik açısından oldukça zengin bir ülke olan Türkiye’de birçok canlı türünün çeşitli nedenlerle tehlike altında olduğunu belirtti.

Çengel boynuzlu dağ keçisinin de tehlike altındaki türlerden biri olduğunu ifade eden Bilgin, özellikle Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu’daki dağlarda yaşayan bu hayvanın, dünyada toplam 11 alt türü bulunduğunu belirtti. Alpin ekosisteminin vazgeçilmezi olan çengel boynuzlu dağ keçisinin, Türkiye’de özellikle Anadolu’ya özgü ”Rupicapra rupicapra asiatica” alt türünün yaşadığını kaydeden Bilgin, türün karşı karşıya olduğu en büyük tehlikenin özellikle Rize-Fındıklı-Ardeşen-Çamlıhemşin, Trabzon Karçal Dağları’nın bazı yaylalarında ve Erzurum-İspir, Verçenik, Bingöl, Erzincan Munzur Dağları ve Sansa Deresi civarında rastlanan kaçak avcılık olduğuna dikkati çekti. Bilgin, şunları söyledi:”Bakanlığın tüm koruma çabalarına karşın, çengel boynuzlu dağ keçilerini günümüzde en çok kaçak avcılık tehdit ediyor. İkinci tehdit ise Kaçkarlar’da turizm şirketlerinin bazı etkinlikleri… Son yıllarda Kaçkar Dağlarında heliski denen ve 2500-3000 metre yükseklikte kayakçıların helikopterlerden atlayışı sırasında bu hayvanlara çok yaklaşılması onları rahatsız ediyor. Bazen helikopterler veya kayakçının kendisi çığ düşmesine sebep olabiliyor.

Kesin olarak belirlenemeyen diğer bir tehdit ise heliskinin hayvanların düşük yapmalarına neden olduğu… Öte yandan bu helikopterler Çevre ve Orman Bakanlığı ekipleri tarafından kışın hayvanlara ot atmak için de kullanılıyor. Yapılan çalışmalara göre özellikle son 20 yılda türün yaşadığı birçok alanda sayılarının azaldığı, kimi yerlerde yok olduğu ve özellikle kışın görülen grup büyüklüğünün küçüldüğü saptanmıştır. Hem Kaçkarlar’da hem de Karçal Dağları’nda tespitlerimiz ve gözlemlerimiz var. Eskiden birbirine bağlı olan popülasyonlarda, birçok yayla ya da mezrada yanlış yol yapımı, büyük barajların yol açtığı habitat bozulması ve parçalanması nedeniyle belirgin olarak izole olma söz konusu.”